ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ โรงเรียนบางละมุง
4 หมู่ 2 ต.นาเกลือ อ.บางละมุง จ.ชลบุรี 20150
โรงเรียนบางละมุง
ใบความรู้ที่่ 4 เรื่องจำนวนตรรกยะ และ จำนวนอตรรกยะ
ดำเนินการสอนโดย อ.เอก ต้นแก้ว
จำนวนตรรกยะ (Rational numbers)
จำนวนตรรกยะ คือ เศษส่วนของจำนวนเต็ม a/b เมื่อ a และ b เป็นจำนวนเต็มและ b ¹ 0 ใช้สัญลักษณ์ Q แทนจำนวนตรรกยะ เช่น 4, 3, 0.2 ฯลฯ
คุณสมบัติของจำนวนตรรกยะ
กำหนดให้ a/b , c/d ,e/f เป็นจำนวนตรรกยะใดๆ เมื่อ a, b, c, d, e, f ต่างเป็นจำนวนเต็ม และ b, d, f ไม่เป็นศูนย์
1) คุณสมบัติปิดของการบวก
จำนวนตรรกยะใดๆ สองจำนวนบวกกันยังเป็นจำนวนตรรกยะ กล่าวคือ
a/b + c/d = (ab + bc) / bd
2) คุณสมบัติปิดของการคูณ
จำนวนตรรกยะสองาจำนวนใดๆ คูณกันยังเป็นจำนวนตรรกยะ กล่าวคือ
a/b x c/d = ac / bd
3) คุณสมบัติการสลับที่ของการบวก
a/b + c/d = c/d +a/b
4) คุณสมบัติการสลับที่ของการคูณ
a/b x c/d = c/d x a/b
5) คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มสำหรับการบวก
(a/b + c/d) + e/f = a/b + (c/d + e/f)
6) คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มสำหรับการคูณ
(a/b x c/d) x e/f = a/b x (c/d x e/f)
7) คุณสมบัติการแจกแจงสำหรับการคูณบนการบวก
a/b x (c/d + e/f) = a/b x c/d + a/b x e/f
(c/d + e/f) x a/b = c/d x a/b + e/f x a/b
8) การมีเอกลักษณ์การบวกมี 0/1 = 1 เป็นเอกลักษณ์การบวก
a/b + 0/1 = 0/1 + a/b = a/b
9) การมีเอกลักษณ์การคูณมี 1/1 = 1 เป็นเอกลักษณ์การคูณ
a/b x 1/1 = 1/1 x a/b = a/b
10) การมีผกผันสำหรับการบวกมี -a/b เป็นผกผันสำหรับการบวกของจำนวนตรรกยะ a/b โดยที่
a/b + (-a/b) = (-a/b) + a/b = 0/1 = 0
11) การมีผกผันสำหรับการคูณ สำหรับจำนวนตรรกยะ a/b ¹ 0 มีผกผันสำหรับการคูณ a/b ซึ่ง
a/b x b/a = b/a x a/b = 1/1 = 1
จำนวนอตรรกยะ (irrational numbers)
จำนวนอตรรกยะ คือ จำนวนที่ไม่สมารถเขียนในรูปเศษส่วนของจำนวนเต็ม เช่น Ö 2 , 1.7321,... p ฯลฯ เมื่อ p คืออัตราส่วนของความยาวตามเ้นรอบวงกับเส้นผ่านศูนย์กลางของวงกลม